Jeszcze zgaga czy już GERD?

Category: Choroby 10

Dyskomfort po spożyciu posiłku i uczucie pieczenia za mostkiem, popularnie określane jako zgaga, to stosunkowo częste dolegliwości. Statystyki alarmują – w społeczeństwach rozwiniętych już 20 % populacji zgłasza tego typu objawy raz w tygodniu, a 10 % nawet codziennie! Niezdrowa, chemicznie konserwowana dieta o wysokiej zawartości tłuszczu, pośpiech w spożywaniu pokarmu, stres, duże ilości kawy, alkoholu oraz palenie papierosów – wszystko to sprzyja powstawaniu uciążliwych zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego.

Nie mając jednak czasu na zastanawianie się nad źródłem zgagi, szybko sięgamy po łatwo dostępne leki, które łagodzą nieprzyjemne objawy, a można kupić je nawet na stacji benzynowej. W ten sposób działamy objawowo – przestajemy czuć, że w naszym przewodzie pokarmowym dochodzi do procesów patologicznych, tracimy czujność, a kilkakrotne epizody zgagi przekształcają się w chorobę refluksową przełyku.

GERD – skrót od angielskiej nazwy gastroesophageal reflux disease – to schorzenie uwarunkowane zaburzeniami czynności skurczowej i rozkurczowej dolnego zwieracza przełyku (zwanego LES) – mięśnia, który odpowiada za „zamknięcie” dolnego końca „rury”, którą jest przełyk, w momencie, kiedy nie spożywamy posiłku. Dzięki temu, kwaśna, trawiona treść pokarmowa, znajdująca się w świetle żołądka, nie ma możliwości cofnięcia się do przełyku nieprzystosowanego do zbyt niskiego pH. Tak jest w fizjologii. Jeśli jednak prawidłowa czynność LES ulegnie zachwianiu, dochodzi do przedłużenia okresu rozkurczu tego mięśnia. Dolny koniec przełyku pozostaje „otwarty”, a treść żołądkowa może dostać się do wyższych pięter przewodu pokarmowego, uszkadzając ich ścianę.

Wystąpieniu GERD, oprócz czynników wymienionych na wstępie, sprzyjają także przepuklina rozworu przełykowego, otyłość, ale również ciąża. Żeńskie hormony płciowe powodują bowiem nadmierny rozkurcz LES, a dodatkowo, dochodzi do zmiany ciśnienia w jamie brzusznej ze względu na rosnący płód.

Jakie są więc objawy choroby refluksowej przełyku? Towarzyszące schorzeniu uczucie pieczenia za mostkiem i dyskomfortu można określić po prostu jako zgaga. Na obraz GERD składają się jednak też inne dolegliwości. Dochodzi do nasilonego odbijania się, a także cofania treści żołądkowej do przełyku, co pacjent odczuwa. Ma to miejsce częściej w pozycji leżącej, przy pochylaniu lub podczas parcia. Zwłaszcza, jeśli spożyjemy posiłek obfity i bogaty w tłuszcz.

Rankiem pojawia się chrypka, spowodowana drażniącym wpływem kwaśnej treści żołądkowej na struny głosowe i drażnieniem ich. Może wystąpić suchy kaszel, a nawet objawy astmy! Będą one wynikać z faktu, że dochodzi do aspiracji niewielkich ilości treści żołądkowej do oskrzeli. GERD towarzyszy tak zwany niesercowy ból w klatce piersiowej, który może imitować dolegliwości bólowe typowe dla choroby niedokrwiennej serca, a nawet zawału. Warto więc pamiętać o GERD podczas diagnostyki różnicowej.

Do objawów szczególnie niebezpiecznych należy krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego.