Jesteś alergikiem? Uważaj na astmę!

Category: Choroby 12

Alergie powoli stają się coraz powszechniejszą dolegliwością. Wielu z nas, w okresie pylenia roślin, skarży się na kłopotliwy nieżyt błony śluzowej nosa, kichanie czy kaszel. Skórne zmiany alergiczne, na przykład w odpowiedzi na stosowanie kosmetyków lub środków do prania tkanin, nie są rzadkością. Także alergie pokarmowe i nietolerancje zdarzają się coraz częściej. Choć objawy te mają nieprzyjemny charakter, wydają się być do opanowania. Okazuje się jednak, że występowanie reakcji alergicznych, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, może sprzyjać rozwojowi astmy – niebezpiecznej choroby układu oddechowego.

Astma o tle alergicznym występuje przede wszystkim u ludzi młodych. Związana jest z nadwrażliwością organizmu pacjenta na dany antygen, określany w tym przypadku jako alergen. Zatem, w sytuacji, kiedy alergen wniknie do ustroju osoby uczulonej, jest on wychwytywany przez przeciwciała – cząsteczki, mające za zadanie go unieczynnić. Problem polega jednak na tym, że przeciwciała – w tym przypadku przeciwciała klasy IgE – związane są z powierzchnią komórek odpowiedzialnych za reakcje alergiczne i zapalne – mastocytów. Po związaniu alergenu przez IgE, przeciwciało daje mastocytowi znak, aby wydzielił on substancje, które znajdują się w jego wnętrzu – mediatory takie jak histamina, leukotrieny czy enzymy proteolityczne. Ich działanie natomiast prowadzi do skurczu (obturacji) oskrzeli, odpowiedzialnego za towarzyszące astmie groźne objawy.

Oczywiście astma nie musi mieć charakteru alergicznego. Zwłaszcza, jeśli jest to astma o późnym początku – po raz pierwszy objawiająca się w życiu dorosłym. Do czynników ryzyka astmy należą wirusowe zakażenia układu oddechowego, zanieczyszczenia powietrza, wysiłek fizyczny, stres emocjonalny, niektóre leki (np. popularne NLPZ – aspiryna!), a nawet zmiany pogody.

Patomechanizm astmy niealergicznej, choć nie do końca jeszcze poznany, wydaje się być podobny do procesów powstawania astmy alergicznej.

Uwolnienie mediatorów reakcji alergicznej przez mastocyty to tak zwana faza wczesna napadu astmy. W części przypadków, około 6 godzin po fazie wczesnej, dochodzi do fazy późnej, w której do oskrzeli napływa duża ilość komórek zapalnych, a zwłaszcza eozynofilów. Dochodzi do powstawania obrzęku ściany dróg oddechowych i tworzą się czopy śluzowe – nasilają one skutki obturacji oskrzeli i dodatkowo zmniejszają przepływ powietrza. W miarę upływu czasu, groźnym następstwem jest przebudowa ściany oskrzeli z jej pogrubieniem i usztywnieniem, co na stałe upośledza funkcje oddechowe i czyni astmę nieodwracalną.

Jakie objawy zgłasza pacjent? Przede wszystkim duszność. Ma ona charakter głównie wydechowy. Może przypominać uczucie ściskania klatki piersiowej. Uwagę zwracają świsty podczas oddychania i suchy, męczący kaszel. Astmie mogą towarzyszyć wspomniane już wyżej objawy innych chorób alergicznych – najczęściej alergicznego nieżytu błony śluzowej nosa.

Nieleczona astma sprzyja opisanej wcześniej przebudowie dróg oddechowych, co powoduje oporność tego schorzenia na farmakoterapię.

Źródła: